1992-ci ilin fevral ayı... Qarabağın səssiz, sakit şəhərlərindən biri olan Xocalı mühasirədə idi. Günlərlə davam edən blokada, elektrik və ərzaq çatışmazlığı şəhəri ağır vəziyyətə salmışdı. Lakin fevralın 25-dən 26-na keçən gecə baş verənlər təkcə hərbi əməliyyat deyildi — bu, dinc əhaliyə qarşı həyata keçirilmiş kütləvi qətliam idi.

Hücum necə başladı?

Həmin gecə Ermənistan silahlı qüvvələri şəhərə bir neçə istiqamətdən hücuma keçdi. Hücumda keçmiş SSRİ ordusunun 366-cı motoatıcı alaynın iştirak etdiyi barədə faktlar Azərbaycan tərəfindən dəfələrlə açıqlanıb. Ağır texnika və silahlarla şəhər atəşə tutuldu.

Mülki əhali qarlı-şaxtalı havada şəhəri tərk etməyə məcbur oldu. Lakin təhlükəsiz dəhliz olmadığı üçün yüzlərlə insan meşə və düzənliklərdə pusquya salındı.

Rəqəmlərin arxasındakı həqiqət

Rəsmi statistikaya əsasən:
613 nəfər qətlə yetirilib,
63 uşaq, 106 qadın, 70 qoca həyatını itirib,
8 ailə tamamilə məhv edilib,
1275 nəfər əsir götürülüb.

Bu rəqəmlər sadəcə statistika deyil. Onların hər biri yarımçıq qalmış ömür, dağılmış ailə, sönmüş ümiddir.

Beynəlxalq müstəvidə Xocalı

Xocalı hadisələrinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətində geniş fəaliyyət həyata keçirilir. Bu məqsədlə Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə “Justice for Khojaly” beynəlxalq məlumatlandırma kampaniyası başladılıb. Kampaniya çərçivəsində bir sıra ölkələrdə konfranslar, sərgilər və anım tədbirləri keçirilir.

Bir neçə ölkənin parlamenti və ABŞ-ın bəzi ştatları Xocalı faciəsini soyqırımı və ya kütləvi qırğın kimi tanıyıb.

Tarixin dərsi

Xocalı faciəsi Azərbaycan tarixində ən ağır səhifələrdən biridir. Bu hadisə təkcə bir şəhərin işğalı deyil, beynəlxalq humanitar hüququn kobud şəkildə pozulması kimi qiymətləndirilir.

Bu gün Xocalı azaddır. Lakin 1992-ci ilin o gecəsi yaddaşlardan silinmir. Çünki Xocalı — ədalət axtarışıdır. Xocalı — unudulmayan faciədir. Xocalı — gələcək nəsillərə ötürülən tarixi həqiqətdir.

Realmedia.info olaraq bir daha bildiririk: tarix unudulmur, yaddaş yaşadılır.

Əziz İsmayılov.