Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində korrupsiyaya və nepotizmə qarşı mübarizə artıq təkcə hüquqi mexanizm deyil, eyni zamanda cəmiyyətin düşüncə tərzini dəyişən dərin sosial transformasiya mərhələsinə çevrilib. Bu prosesin mərkəzində isə aydın və dəyişməz prinsip dayanır: “Heç kəs toxunulmaz deyil.”
Realmedia xəbər verir ki, son illər həyata keçirilən islahatlar dövlət idarəçiliyində formalaşmış bir sıra mənfi stereotipləri – imtiyazlı şəxslər, “toxunulmaz” qohumlar və vəzifədən doğan süni hüquqi immunitet anlayışını qəti şəkildə sıradan çıxarır.
Bu baxımdan Dövlət Gömrük Komitəsində (DGK) aparılan son irimiqyaslı əməliyyatlar dövlətin korrupsiyaya qarşı mübarizədə nümayiş etdirdiyi qətiyyətin bariz nümunəsi kimi qiymətləndirilir. Baş Prokuror yanında Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Baş İdarəsi tərəfindən keçirilən əməliyyatlar zamanı külli miqdarda siqaret qaçaqmalçılığı, vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə və digər qanunsuz əməllər ifşa olunub.
Əməliyyatların ən diqqətçəkən məqamı həbs edilən şəxslərin statusu və onların yüksək vəzifəli şəxslərlə qohumluq əlaqələrinin olmasıdır. Dövlət Gömrük Komitəsinin vəzifəli şəxsi Fərid Usubov, iş adamı Ruslan Eyyubov və Bakı–Hövsan Beynəlxalq Ticarət Dəniz Limanının rəisi Rəşad Daşdəmirovun həbsi cəmiyyətə açıq və birmənalı mesajdır: qanun qarşısında hər kəs bərabərdir. Nə yüksək rütbə, nə də nüfuzlu qohumluq əlaqəsi məsuliyyətdən yayınmağa əsas ola bilməz.
Azərbaycan cəmiyyətində uzun illər bəzi şəxslərin “mən filankəsəm” və ya “filan məmurun qohumuyam” deyərək özlərini qanundan üstün tutmaq cəhdləri artıq sərt dövlət reaksiyası ilə qarşılaşır. Müasir dövlət idarəçiliyində “nüfuzlu qohum” anlayışı hüquqi qalxan rolunu oynamır. Əksinə, yüksək vəzifəli şəxslərin yaxınlarının qanunsuz əməlləri daha böyük ictimai məsuliyyət yaradır və daha ciddi hüquqi nəticələrə səbəb olur.
Prezident İlham Əliyev bu məsələyə dəfələrlə toxunaraq məmur aparatına açıq və sərt xəbərdarlıqlar edib. Dövlət başçısının 2020-ci il martın 5-də yeni təyin olunmuş icra başçıları ilə görüşdə səsləndirdiyi fikirlər bu gün də aktuallığını qoruyur:
“Heç bir şəxs qanundan üstün ola bilməz. Əgər kimsə özünü cəmiyyətdən yuxarıda görürsə və qanunsuz hərəkətləri ilə dövlət siyasətinə ləkə vurursa, o, mütləq qanun qarşısında cavab verəcəkdir.”
2025-ci il noyabrın 12-də Naxçıvanda keçirilən görüş zamanı Prezident İlham Əliyevin verdiyi mesajlar da eyni prinsipə söykənirdi:
“Rəhbər vəzifədə çalışan hər bir şəxs təvazökar olmalı, ilk növbədə xalqa xidmət etməlidir.”
Dövlət başçısı himayədarlıq və qohumbazlıq hallarına münasibətdə də qəti mövqeyini ifadə edib:
“Əgər kimsə tanışlara, qohumlara və ya vəzifədə olan dostlara arxalanırsa, səhv yoldadır. Özü də cəzalandırılacaq, ona himayədarlıq edən də.”
Bu mövqelər açıq şəkildə göstərir ki, təkəbbürlülük, imtiyazlılıq və vətəndaşa yuxarıdan aşağı baxmaq nə mənəvi, nə də hüquqi baxımdan qəbulolunandır.
Gömrük sistemində keçirilən son əməliyyatlar və yüksək rütbəli şəxslərin yaxınlarının məsuliyyətə cəlb edilməsi Azərbaycanın hüquqi inkişafında yeni mərhələnin başlanğıcıdır. Bu, özünü “toxunulmaz” hesab edən hər kəs üçün ciddi xəbərdarlıqdır: qanun hər şeydən üstündür və hər kəs öz əməlinə görə fərdi məsuliyyət daşıyır.
Cəmiyyətin dövlətə olan inamı məhz belə ədalətli və qətiyyətli addımlarla möhkəmlənir. “Heç kəs toxunulmaz deyil” prinsipi Azərbaycanın sosial ədalətə əsaslanan gələcək inkişafının və sağlam dövlət–vətəndaş münasibətlərinin sarsılmaz təməlidir.