1965-ci il, 10 mayda Mingəçevir şəhərində dünyaya göz açan Rəna xanım, sadə bir ailənin sevinci idi. Körpəlik illərinin saf nəfəsi onun gələcəkdə yaşayacağı ağır taleyin kölgəsini gizlədirdi. 1972-ci ildə Mingəçevir şəhəri 14 nömrəli məktəbin birinci sinfinə daxil oldu, 1980-ci ildə isə həmin məktəbi bitirdi. O illərdə gənclik xəyalları, saf gülüşləri, ümid dolu baxışları onun gələcəkdə qarşılaşacağı ağır imtahanlardan xəbərsiz idi.

1982-ci ildə Ramazan Zaman oğlu ilə ailə həyatı qurdu. Bu, onun üçün sevginin, mehribanlığın, sadə həyatın başlanğıcı idi. Lakin bu sevgi bir gün Vətən uğrunda mübarizənin ən ağır yükünü daşıyacaqdı. Ramazan sadəcə bir həyat yoldaşı deyildi – o, torpağın müdafiəçisi, millətin igid oğlu idi. Rəna xanım isə bu igid oğlun yanında səssiz bir qəhrəman, görünməz bir dayağa çevrilirdi.

Mənfur düşmən torpağa hücum edəndə, Ramazan silaha sarıldı. O an Rəna xanımın həyatında yeni bir dövr başladı – gözləmək dövrü. Gözləmək isə bəzən döyüşməkdən daha ağırdır. Gecələr onun üçün sonsuz idi. Qapıya dikilən gözlər, hər səsə titrəyən hisslər, dualarla islanmış yastıqlar – bunlar bir qadının səngəri idi. O səngərdə silah yox idi, amma səbr vardı.

Ramazan evə dönəndə barıt qoxusu ilə gəlirdi. Uşaqlarının saçlarını tumarlayaraq “Vətən bizimdir, biz qorumalıyıq” deyirdi. Bu sözlər balaca ürəklərdə böyük bir amalın toxumlarını səpirdi. Rəna xanımın göz yaşları torpağın suyu kimi idi. Onun duaları səngərin sipərinə çevrilirdi. Çünki Vətən yalnız döyüş meydanında deyil, evin içində də qorunurdu.

On günlərlə xəbərsiz qalmaq, hər günün bir əsrə çevrilməsi – bu, qadın qəlbinin çəkdiyi görünməz mübarizə idi. O mübarizə Ramazanın gülləsi qədər güclü idi. Ramazan haqqın dərgahına qovuşdu. Lakin onun adı “Şir Ramazan” kimi xalqın yaddaşında əbədi yaşadı.

Rəna xanım isə qürurla dedi: “Mən bir qəhrəman zabitin həyat yoldaşıyam.” Bu sözlərdə həm kədərin ağırlığı, həm də qürurun ucalığı vardı. Çünki sevgi yalnız bir ailənin deyil, bütöv bir millətin taleyinə çevrilmişdi.

Rəna xanımın taleyi bizə öyrədir ki, Vətən sevgisi yalnız döyüş meydanında deyil, qadın qəlbində də yaşanır. Onun səbrində, göz yaşında, dualarında Vətənin gücü gizlidir. Bu gün biz hər bir Azərbaycan vətəndaşı bu cür məğrur xanımların qarşısında baş əyirik.

Çünki onlar igidlərin yadigarı, millətin şərəfini daşıyan müqəddəs simvoludurlar. Onların göz yaşları torpağın suyu, duaları səngərin sipəri, səbrləri isə millətin gücüdür. Rəna xanımın gecələri göz yaşları ilə yoğrulmuş, səhərləri dualarla açılmışdı. Hər gün bir əsrə bərabər idi, hər an bir ömür qədər ağır idi.

Uşaqlarına baxaraq təsəlli tapırdı, onların gülüşündə Ramazanın ruhunu görürdü. Hər saç tumarlayanda, hər baxışda Vətən sevgisinin alovu yanırdı. Onun qəlbi həm həsrətin, həm də qürurun ən incə titrəyişlərini daşıyırdı.

Rəna xanımın həyatında hər gün bir imtahan idi. O, səssizcə döyüşürdü – səngərdə deyil, evin içində. Onun silahı səbr, qalxanı isə duaları idi. Hər gecə qaranlıqla üz-üzə qalanda, içində bir işıq yanırdı – Ramazanın ruhunun işığı. O işıq ona güc verirdi. Hər səsə titrəyən hisslər, hər kölgədə gizlənən qorxu, hər göz yaşında gizlənən həsrət – bunların hamısı bir qadının görünməz mübarizəsi idi. Amma bu mübarizə onu sınmadı, əksinə, daha da ucaltdı.

Rəna xanımın hekayəsi bir qadının taleyi deyil, bir millətin dastanıdır. Onun həyatında sevgi, həsrət, səbr və qürur birləşərək Vətən sevgisinin ən saf formasına çevrilmişdir. Bu hekayəni oxuyan hər kəsin qəlbi titrəyir, gözləri yaşla dolur, lakin içində böyük bir qürur alovu yanır.

Dinləyib qələmə alan:
Mövsümağa Ədalətoğlu,
AJB-nin üzvü,
yazıçı-publisist